Kripto
Sözlüğü

En önemli blockchain ve kripto para terimlerini ve jargonunu burada öğrenin.
Kripto Sözlüğü

MetaMask Learn

Bitcoin (BTC)

Bitcoin is the first decentralized cryptocurrency, running on a Proof of Work (PoW) network where computers compete to validate transactions by solving cryptographic puzzles. See how Bitcoin works for more on the fundamentals. The idea dates to a 2008 white paper, Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, and it launched in 2009, created by the pseudonymous Satoshi Nakamoto.

Blockchain

A blockchain is a shared digital ledger that records transactions in cryptographically linked blocks maintained across a distributed network of computers. Because every participant holds a copy, and each block references the one before it, the history is transparent and extremely difficult to alter.

Censorship Resistance

Censorship resistance is the property that makes it prohibitively difficult for any individual, group, or authority to block, alter, or suppress transactions and data. On public blockchains, no single party can stop a valid transaction from being recorded or prevent a user from reading the chain.

Crypto

Crypto is the broad, informal term for the ecosystem of digital assets, applications, and networks built on blockchain technology, including cryptocurrencies, tokens, wallets, and decentralized apps. It is shorthand for the wider world of blockchain-based finance and ownership.

Crypto Rails

Crypto rails are the blockchain-based networks and decentralized financial (DeFi) infrastructure used to move value, much like traditional financial (TradFi) payment rails such as card networks or wire systems. They allow money and digital assets to settle directly on a blockchain, often faster than TradFi rails, and across borders without intermediaries.

Crypto Wallet

A crypto wallet is software or hardware that stores the Private Keys used to access and manage your digital assets, letting you send, receive, and interact with crypto and decentralized apps. The wallet does not hold coins directly; it holds the keys that prove ownership on the blockchain.

Cryptocurrency

Cryptocurrency is a digital asset that uses cryptography and a blockchain to record ownership and transfers without relying on a central authority like a bank. Popular examples by market cap include Bitcoin (BTC) and Ether (ETH), which can be sent peer-to-peer anywhere in the world.

Kriptografi

Kriptografi, bilgilerin matematiksel teknikler kullanılarak güvence altına alındığı, doğrulanabildiği ancak taklit edilemediği veya üzerinde değişiklik yapılamadığı bir uygulamadır. Blockchain'de kriptografik yöntemler blokları birbirine bağlar, cüzdanları güvence altına alır ve genel ile Private Key çiftleri aracılığıyla sahipliği kanıtlar.

DAO

A DAO (decentralized autonomous organization) is a community-run entity whose rules and decisions are enforced by smart contracts rather than by managers or a central authority. Members typically hold tokens that let them propose and vote on how the organization operates.

Discord

Discord is a social media platform widely used by crypto and web3 projects to grow communities, coordinate members, share updates, and host support channels. It is a common gathering place for NFT communities and DAOs, though it can also attract scams, so verifying official links, profiles, and servers is essential in order to safely navigate it.

Double Spend Problem

The double spend problem is the risk that the same digital money could be copied and spent more than once. Blockchains solve it by having a distributed network agree on a single, ordered transaction history, so once value is spent it cannot be reused.

Merkeziyetsiz Finans (DeFi)

Merkeziyetsiz Finans (DeFi), bankalar veya aracılar yerine akıllı sözleşmeler kullanan genel blok zincirleri üzerine inşa edilmiş; alım satım, borç verme, borç alma ve kazanma gibi finansal hizmetleri kapsayan bir sistemdir. Cüzdanı olan herkes, hesap açmaya gerek kalmadan bu hizmetlere izinsiz erişebilir.

Merkeziyetsiz Uygulamalar (Dapp'ler)

Merkeziyetsiz uygulamalar (diğer adıyla dapp'ler), tek bir şirketin kontrolündeki sunucular yerine akıllı sözleşmeler aracılığıyla bir blok zinciri üzerinde çalışan uygulamalardır. Bazı dapp'ler kullanıcılara varlıkları ve verileri üzerinde tam kontrol sağlarken, pek çoğu hibrit yapıdadır; temel mantığı zincir üzerinde çalıştırırken arayüzü veya veri depolamayı geleneksel sunucularda tutar.

Merkeziyetsizlik

Merkeziyetsizleşme, kontrol ve verilerin tek bir merkezi otorite yerine birçok bağımsız katılımcı arasında dağıtılmasıdır. Blockchain'de bu, ağa sahip olan tek bir kuruluşun bulunmadığı anlamına gelir; bu da ağı daha dayanıklı, şeffaf ve sansüre karşı dirençli kılar.

Ether (ETH)

Ether (ETH), Ethereum ağının yerel kripto para birimidir; ağ ücretlerini (genellikle gas olarak adlandırılır) ödemek ve staking aracılığıyla ağın güvenliğini sağlamaya yardımcı olmak için kullanılır. 2026 itibarıyla piyasa değerine göre ikinci en büyük kripto para birimi konumundadır ve Ethereum'un uygulama ile token ekosistemindeki tüm aktiviteye güç sağlar.

Ethereum

Ethereum, geliştiricilerin akıllı sözleşmeler dağıtmasına ve merkeziyetsiz uygulamalar oluşturmasına olanak tanıyan merkeziyetsiz, programlanabilir bir blok zinciridir. Yerel token'ı Ether (ETH)'dir. 2015 yılında hayata geçirilen Ethereum, blok zincirine genel amaçlı programlanabilirlik kazandırmış ve DeFi, NFT ile DAO ekosisteminin büyük bölümüne ev sahipliği yapmaktadır.

Etherscan

Etherscan is a public block explorer for the Ethereum network, a website where anyone can look up transactions, wallet addresses, smart contracts, and token activity. It makes Ethereum's transparent, onchain data easy to search and verify.

Donanım Cüzdanı

Donanım cüzdanı, Private Key'lerinizi çevrimdışı olarak saklayan ve bunları internete bağlı bilgisayar ile telefonlardan izole eden fiziksel bir cihazdır. Bu soğuk depolama yöntemi, saldırganların varlıklarınızı çalmasını çok daha zorlaştırır; zira işlemlerin cihazın kendisi üzerinde onaylanması gerekir.

Mint

Minting is the act of creating a new token or NFT and recording it on a blockchain for the first time. For NFTs, minting turns a digital file into a verifiable, ownable onchain asset; for tokens, it is how new units are issued.

Değiştirilemez Token (NFT)

Değiştirilemez token (NFT), sanat eserleri, koleksiyon öğeleri veya etkinlik biletleri gibi belirli bir dijital ya da tokenize edilmiş fiziksel öğenin sahipliğini kanıtlayan, benzersiz ve blok zinciri ile doğrulanmış bir token'dır. Birbirleriyle değiştirilebilen para birimlerinin aksine, her NFT tek ve eşsizdir; bire bir takas edilemez.

Node

Node, bir blok zincirinin yazılımını çalıştıran, defterin bir kopyasını saklayan ve işlemlerin doğrulanmasına ve iletilmesine yardımcı olan bir bilgisayardır. Bir ağın ne kadar çok bağımsız node'u varsa, o kadar merkeziyetsiz ve dayanıklı olur.

Genel Adres

Genel adres, başkalarının size kripto para göndermek için kullandığı, banka hesap numarasına benzer şekilde paylaşılabilir bir tanımlayıcıdır. Public key'inizden türetilir ve güvenle paylaşılabilirken, arkasındaki Private Key gizli kalır.

Genel Anahtar

Public Key (Açık Anahtar), Private Key'inizden (Özel Anahtarınızdan) üretilen ve başkalarının işlemlerinizi doğrulamasına olanak tanıyan, aynı zamanda genel adresinizin temelini oluşturan bir kriptografik koddur. Private Key'in aksine, fonlarınızı tehlikeye atmadan herkesle paylaşılabilir.

Özel Anahtar

Private Key (Özel Anahtar), bir cüzdan adresinin size ait olduğunu kanıtlayan ve bu adresten yapılan işlemleri yetkilendiren gizli bir koddur. Private Key'e sahip olan herkes, ilgili adresteki fonları kontrol edebilir; bu nedenle asla kimseyle paylaşılmamalıdır.

Proof of Stake (PoS)

Proof of Stake (PoS), doğrulayıcıların işlemleri onaylama ve yeni bloklar ekleme hakkı karşılığında kripto parayı teminat olarak kilitlediği ("stake") bir mutabakat mekanizmasıdır. Ağı, Proof of Work'ün yoğun enerji tüketimi yerine ekonomik teşvikler aracılığıyla güvence altına alır ve Ethereum'un bugün çalışma biçimi budur.

Protocol

A protocol is the set of rules that governs how a blockchain network or application operates: how transactions are validated, how participants reach agreement, and how the system behaves. In DeFi, protocol also refers to specific applications like lending or trading platforms.

Public Blockchain

A public blockchain is an open network that anyone can read, use, and help validate without permission. Its transparency and lack of a central gatekeeper are what make it censorship-resistant and trustworthy for shared record-keeping.

Public Goods

Public goods are resources that are openly available to everyone and not depleted by use. In web3 this often means open-source code, shared infrastructure, or protocols that benefit the whole ecosystem, and funding them sustainably is a major focus of many blockchain communities.

Akıllı Sözleşme

Akıllı sözleşme, bir aracıya ihtiyaç duymadan koşulları karşılandığında bir anlaşmayı otomatik olarak yürüten, blockchain üzerinde depolanan kendi kendine çalışan bir koddur. Akıllı sözleşmeler, kuralları şeffaf ve güvenilir bir şekilde uygulayarak dapp'lere, DeFi'ye, NFT'lere ve DAO'lara güç sağlar.

Kendi Kontrolündeki Cüzdan

Öz-saklama cüzdanı, yalnızca kullanıcının, cüzdanı kontrol eden Özel Anahtarları elinde bulundurmasına (veya saklamasına) ve içindeki varlıklar üzerinde tam mülkiyete sahip olmasına olanak tanır. Hiçbir şirket veya banka, öz-saklama cüzdanındaki varlıklara erişemez ya da bunları donduramaz. Bu sayede tam kontrol ve sorumluluk, bir saklayıcıya veya bankaya değil, doğrudan cüzdan sahibine aittir.

Stablecoins

Stablecoins are cryptocurrencies designed to hold a steady value by pegging to an asset such as the US dollar or the euro. They combine the fast, borderless transfer of crypto with price stability, making them widely used for payments, trading, and DeFi.

Telegram

Telegram, kripto ve web3 toplulukları tarafından duyurular, grup sohbetleri ve proje desteği için yaygın olarak kullanılan bir mesajlaşma uygulamasıdır. Discord gibi, etkileşim için önemli bir merkez olmakla birlikte aynı zamanda dolandırıcılıkların sık hedefi olduğundan kullanıcıların resmi kanalları doğrulaması önerilir.

Web3

Web3 is a new phase of the internet built on public blockchains, where users own their money, data, and digital assets directly instead of storing them inside companies' accounts.

To understand web3, compare it to what came before. In web1, the internet was one-way, and most people could only read pages others published. The internet most of us use today is called web2; it lets anyone read, post, share, and interact, but almost always through platforms owned by companies that control your account, data, and content. Web3 keeps that ability to create and interact but changes who's in control: you own your identity and assets, not a company.

In practice, you use a self-custodial wallet, like MetaMask, as your login and account. A self-custodial wallet gives you ownership of your crypto and digital assets, helps prove who you are across apps, and lets you choose what to share—without a company in the middle. Because these apps run on public blockchains rather than private servers, it's harder for any single party to change the rules or lock you out.

Web3 is often used as an umbrella term to cover a wide range of activities, like payments, decentralized finance, NFTs, trading, and online communities.

Trendlerin
önünde kalın

Her Salı gelen kutunuza özenle seçilmiş içgörüler ve yeni rehberlere erken erişim fırsatı edinin.